តើអ្នកដឹងទេថា ហេតុអ្វីអ្នក​ខ្លះ​ត្រូវ​រន្ទះ​បាញ់​តែបែ​ជា​មិន​ស្លាប់?
រ៉យ សាលលីវែ់ ប្រជាជនអាមេរិចកដែលជាអ្នកថែរក្សាសួនឧទ្យាននៅរដ្ឋវើជើនៀរ
ត្រូវគេចាត់ទុកថា គឺជាអ្នកត្រូរន្ទះបាញ់ច្រើនដងបំផុតលើពិភពលោក។គាត់ត្រូវ
រន្ទះបាញ់ជាលើកដំបូងនៅឆ្នាំ១៩៤២ហើយត្រូវលើកទី៧នៅថ្ងៃទី២៥ខែមិថុនាឆ្នាំ
១៩៧៧។ពេលត្រូវរន្ទះបាញ់ម្ដងៗលោកសាលីវ៉ែន ត្រូវរងរបួសរាល់លើក។លើក
ទី១គាត់ត្រូវរបួសខូចក្រចកជើង ឆេះរោមជញ្ចើម ស្មាពងខ្លោច​ សរសៃសក់ឆេះ
រួញនិងឆេះរោលជើង។តែលោកដ៏នៅតែអាចរួចជីវិតរហូតមក។
រន្ទះបាញ់ក្នុងល្បឿន១៦០១.៦០០ គីឡូម៉ែត្រក្នុងមួយេវិនាទីនិងបង្កើតហអោយ
មានសីតុណ្ហភាពខ្ពស់ដល់៣០០០០អងស្សាសេ។​ តែអ្វីដែលធ្វើអោយភា្ញក់ផ្អើល
និដស្ញប់ស្ញែងនោះគឺមានមនុស្សខ្លះ ថ្វីបើត្រូវវាយប្រហាដោយថាមពលដ៏អស្ចារ្យ
នេះក៏នៅតែមិនស្លាប់។
រន្ទះបាញ់គឺជាចំណាំងភ្លើងដែលកើតឡើងដោយភាពខុសគ្នារបស់ថាមពលនៅ
ចំដុំពពក និងលំហរអាកាស ឬផែនដីវារស្វែងរកផ្លូវដ៏ខ្លីបំផុតឆ្ពោះមករកផែនដី
ហើយចៃដន្យផ្លូវនោះអាចរតចំគ្នាជាមួយក្បាលមនុស្សដែលកំពុងស្ថិតនៅចំ
កណ្ដាលវា។
ផ្លូវខ្លីបំផុតរបស់រន្ទះបាញ់អាចនិងរត់ឆ្លងកាតស្មា ចុះមកតាមរាងកាយផ្នែកខាង
ណាមួយឆ្លងកាត់ជើងហើយបុកចុះទៅរកផែនដី។តាមពិតរន្ទះបាញ់ពុំមែនបាញ់
ប្រហារាងកាយមនស្សដោយផ្ទាល់ទេ គ្រាន់តែវាខ្ចីរាងកាយមនុស្សចំលងចរន្ត
អគ្កីសនីដ៏ខ្លាំងក្លាទៅកាន់ផែនដីប៉ុណ្ណោះ។ក្នុងពេលវាឆ្លងកាត់រាងកាយមនុស្ស
ថាមពលអគ្កីសនីដ៏ច្រើនលើសលប់និងធ្វើអោយមនុស្សឈឺចាប់រងរបួសរលាក
ខ្លោចស្បែក​ និងធ្វើអោយភ័យរហូតដល់គាំងស្មារតីបាន។តែក្នុងរយះពេលខ្លី
ថាមពលអគ្កីសនីនៃរន្ទះបាញ់ទាំងមូលនេះនិងរត់ទៅក្នុងផែនដីអស់។ពេលនោះ
ប្រសិនបើសំណាងល្អវាមិនឆ្លងកាត់បេះដូងនិងគ្រោងឆ្អឹងខ្នងទេ វានិងមិនធ្វើ
អោយជនរងគ្រោះមានគ្រោះថ្នាក់ដល់ជីវិតនោះទេ។តែបើវាឆ្លងកាត់បេះដូងវា
រមែងធ្វើអោយជនរងគ្រោះស្លាប់ជានិច្ច ព្រោះថាថាមពលដ៏មហាសាលនេះបាន
កំទេចបេះដូងរឺធ្វើអោយបេះដូងគាំងឈប់ដើរ។
ករណីរបស់លោក រ៉យ សាល់លីវ៉ែន ដែលត្រូវរន្ទះបាញ់ជាច្រើនដងតែលោក
នៅតែមិនស្លាប់នោះ គឺមកពីលោកសំណាងល្អត្រូវចរន្តបាញ់មិនរត់ឆ្លងកាត់
បេះដូង ឬ ទ្រនុងឆ្អឹងខ្នងនេះទេ។

គន្លឹះ៥យ៉ាងដើម្បីអោយខ្លួនយើងមានសុខភាពល្អ

១. សំអាតរាងកាយ

• លាងសំអាតដៃរបស់ អ្នកមុននិងចាប់កាន់ចំណីអាហារ និង​ពេល​រៀប​ចំ​អាហារ ពេលបរិភោគ ចំណីអាហារ មិនត្រូ ចាប់កាន់និងដៃ​នោះ​ទេ​ត្រូវ​​ប្រើ ស្លាប​ព្រា រឺ ចង្កិះ
• លាង និងអនាម័យសំភារៈ និងឧបករណ៍ប្រើប្រាស់ សម្រាប់​រៀបចំម្ហូបអាហារ​ (តុ ជ្រុញ)
• លាងដៃនិងសារប៊ូអោយបានស្អាតរបស់ក្រោយ​ពី​ចេញ​ពី​បន្ទប់​ទឹក
• ការពារ ផ្ទះបាយ និងអាហារពីសត្វល្អិត សត្វចង្រៃ និងសត្វ ផ្សេងៗទៀត ។
  

២.ដាក់ដោយឡែកពីគ្នានូវរបស់ឆៅ និងរបស់ឆ្អិន

• ដាក់សាច់ឆៅ សាច់មាន់ ទា និងគ្រឿងសមុទ្រ ឲ្យដាច់ ពីអាហារ ផ្សេងៗ ទៀត ។
• ប្រើឧបករណ៏ និងប្រដាប់ប្រដាផ្ទះបាយដោយឡែក ដូចជា កាំបិត និងជ្រុញ សម្រាប់តែ​រៀប​ចំអាហារ​មិនទាន់ សម្អិន។
• ស្តុកអាហារ នៅក្នុងរបស់ សម្រាប់ដាក់ ដើម្បីជៀសវាងប៉ះពាល់ រវាងអាហារ មិនទាន់ ចម្អិន និងចម្អិនរួចហើយ ។
  

៣.ចម្អិនឲ្យបានឆ្អិនល្អ

• ចម្អិនអាហារឲ្យបាន ឆ្អិនល្អ ជាពិសេសសាច់បសុបក្សី (មាន់ ទា ជាដើម ) ស៊ុត និងអាហារ សមុទ្រ ។
• យកអាហារ ដូចជា ស៊ុប និងសម្ល មកស្ងោរដើម្បីឲ្យប្រាកដថាវាមានកំដៅដល់ ៧០ អង្សារសេ ។ សំរាប់សាច់ និងបសុបក្សី ត្រូប្រកដថា ទេកវាថ្លា មិនមែនពណ៌ ផ្កាឈូកទេ ។ ជាគោលការណ៏ប្រើសីតុណ្ហមាត្រ ។
• កំដៅឡើងវិញ អាហារចម្អិនហើយយ៉ាងហ្មត់ចត់ ។
  

៤.ទុកកម្ហូបនៅសីតុណ្ណហភាពមួយមានសុវត្តិភាពត្រឹមត្រូវ

• កុំទុកចោលអាហារចម្អិនរួច នៅសីតុណ្ហភាពក្នុងបន្ទប់ លើសពី ២ម៉ោង
• ទុកក្នុងទូទឹកកក ភ្លាមៗ នូវអាហារចម្អិនរួច និងដែលខូច (ឲ្យពេញចិត្ត គឺក្រោម ៥អង្សារសេ)
• កំដៅអាហារចម្អិនរួចឲ្យក្ដៅ គគុក (លើសពី ៦០ អង្សារសេ) មុននឹងបរិភោគ
• កុំទុកដាក់ អាហារយូរពេក ទោះជាក្នុងទូរទឹកកក​ក៏ដោយ ។
• កុំទុកដាក់ឲ្យរលាយនូវអាហារបង្កក នៅសីតុណ្ហភាព បន្ទប់
  

៥. ប្រើប្រាស់ទឹក និងវត្ថុធាតុដើមមានសុវត្តិភាព

• ប្រើប្រាស់ទឹកមាន សុវត្តិភាព ឬធ្វើវាឲ្យមានសុវត្តិភាព ។
• ជ្រើសរើសអាហារៃ្រស់ និងដែលធ្វើឲ្យមានសុខភាពល្អ ។
• ជ្រើសរើសអាហារ កែច្នៃដែលមានសុវត្តិភាព ដូចជា ទេកដោះគោកំដៅរំងាប់ មេរោគ ។
• លាងផ្លែឈើ និងបន្លែជាពិសេស បើបរិភោគឆៅ ។
• កុំប្រអាហារ ហួសកំណត់កាលបរិច្ឆេទ ៕